KRETSCHMER ERNEST Ludzie genialni

Tytuł oryginalny : Ludzie genjalni.

Ernst Kretschmer (1888-1964) - był jednym z najbardziej wpływowych niemieckich psychiatrów pierwszej połowy XX wieku, znanym przede wszystkim z prób powiązania budowy ciała z temperamentem i predyspozycjami psychicznymi. Jego prace, choć dziś traktowane z ostrożnością, stanowiły ważny etap w rozwoju psychologii różnic indywidualnych.

W książce „Ludzie genialni” z 1934 r. Kretschmer bada fenomen twórczości wybitnej, próbując uchwycić psychologiczne i biologiczne uwarunkowania geniuszu. Interesuje go napięcie między normą a patologią: geniusz jawi się jako stan na pograniczu, w którym intensywność przeżyć, wrażliwość, skłonność do introspekcji i pewne cechy osobowości, często bliskie stanom maniakalno‑depresyjnym, mogą sprzyjać twórczej eksplozji. Kretschmer nie sprowadza jednak wybitności do choroby; przeciwnie, pokazuje, że twórczość jest wynikiem złożonej gry między konstytucją psychiczną, środowiskiem i kulturą. „Ludzie genialni” pozostają dziś ciekawym dokumentem epoki, próbą naukowego opisania tego, co wymyka się jednoznacznym definicjom: tajemnicy talentu, intensywności życia wewnętrznego i psychologii twórczości.

Tytuły rozdziałów: cz. 1: Prawa, cz. 2: Obrazy, cz. 3: Zbiór portretów. 

Ze wstępu:

„Książka ta całkowicie poświęcona jest osobistości geniusza, prawom jego biologicznego powstawania i bodźcom psychologicznym jego wewnętrznego rozwoju. […] Chodzi tu mianowicie zarówno o te prawa, które wynoszą geniusza ponad gromadę ludzką, jako też o te, które czynią z niego przedstawiciela typowego ludzkich dążeń i ludzkiej osobowości, a więc wybitnie wyrazisty przypadek wielkich prądów powszechno - kulturalnych. Nie bierze się tu pod uwagę socjologii geniusza i nie dochodzi, jak powstała nazwa i pojęcie genialności, jak rodziła się sława i kult bohaterów. […]Pomija się w ogóle teorię oceny geniusza, i tylko ubocznie a przygodnie rzuca snop światła także na te sprawy. Jądrem wszelkich badań nad geniuszem będą zawsze ludzie twórczy w dziedzinie sztuki lub nauki i na nich też pojęcie geniusza orientowało się pierwotnie. […] Mamy tu na myśli takich ludzi, jak Cezar, Luter, Napoleon, Fryderyki Wielki, Bismarck”.